Commissie Frisdranken en Waters
ARBOCATALOGUS

Juiste inrichting stawerkplek bij productie

Knelpunt/risico

Ondanks het feit dat langdurig staand werk klachten kan veroorzaken van bijvoorbeeld de onderrug of van de vaten in de benen is het raadzaam om een stawerkplek in te richten indien de taken van de medewerker vereisen dat deze beperkt tot zeer mobiel is en dat zware arbeid of grote objecten gehanteerd moeten worden. De reikwijdte van de armen en de kracht die de medewerker kan uitoefenen is in een zittende houding kleiner dan wanneer hij staat. Ook is de medewerker minder mobiel wanneer hij zittend werkt. Indien de mobiliteit, reikwijdte en kracht van belang zijn, kan staan een zinvolle werkhouding zijn. Het is de vraag of de werkplek terecht is ingericht als stawerkplek en zo ja, of deze ergonomisch is ingericht.

Maatregel/oplossing

Een stawerkplek wordt alleen gerealiseerd als mobiliteit, reikwijdte en kracht van belang zijn.
  • Per dag staat iemand maximaal één uur achtereen en maximaal vier uur per dag in totaal.
  • Indien mobiliteit, reikwijdte en kracht niet of minder van belang zijn, verander de stawerkplek in een werkplek met stasteun of in een zitwerkplek (zie beslisschema staand of zittend werk).
  • Zorg voor voldoende taakroulatie.
  • Stel eventueel een ergomat ter beschikking.
  • Zorg voor goede schoenen met voldoende steun.
  • Richt de stawerkplek ergonomisch in.

Toelichting en tips om de goede stawerkplek vorm te geven

De stawerkplek moet voldoen aan de ergonomische eisen die vanuit het werk en de individuele lichaamslengte gesteld kunnen worden.

Een goede werkhoogte = afhankelijk van de lichaamlengte, de grootte van de voorwerpen en de taak.
Bij grote bewegingen moet er voldoende armslag zijn en bij krachtige bewegingen moet de arm samen met het bovenlichaam voldoende kracht kunnen zetten. Doorgaans is de werkhoogte tussen de 10-40 cm onder ellebooghoogte.

Een goede reikafstand = afhankelijk van de frequentie van de handelingen.
Om te voorkomen dat men in de rug buigt, is de maximale reikafstand ongeveer één armlengte. Bij een hoge frequentie moet de reikafstand beperkt worden tot één onderarmlengte.

Een voldoende voetruimte onder het werkblad om aangeschoven aan de werkplek te kunnen werken. Indien het bedienen van pedalen aan de orde is, verander de stawerkplek in een zitwerkplek.

Geef instructie over de manier waarop de hulpmiddelen ingesteld moeten worden om een goede werkhouding aan te nemen.

sta_productie1

Doordat de mixer aan de onderkant open is, kan de medewerker de voeten iets onder de mixer plaatsen, waardoor hij rechtop kan staan.

De hoogte waarop de grondstoffen aangeleverd worden kan hier in iedere gewenste hoogte aangepast worden.

Aandachtspunt is dat de goederen naast de werknemer staan, waardoor de kans groot is dat de werknemer de goederen met een gedraaide rughouding (asymmetrische werkhouding) optilt. Wanneer de goederen iets verder weg staan zal werknemer eerder geneigd zijn om de voeten te verplaatsen, in plaats van met zijn rug te draaien. Bijkomend voordeel hiervan is tevens dat de werknemer minder stilstaat. Er is dan nadrukkelijker sprake van “bewegend staan”.

sta_productie2 

De afstand van de opening van de mixer ten opzichte van de sta-positie van de werknemer bepaald in deze de reikafstand. Hoe verder de opening weg ligt, des te groter is de reikafstand.